^{Niemcy od lat były jednym z głównych motorów przemian klimatycznych w Europie. To tutaj narodził się plan transformacji energetycznej, znany szerzej jako „European Green Deal”.}

^{Jego celem była redukcja emisji gazów cieplarnianych, przejście na odnawialne źródła energii i uniezależnienie się od paliw kopalnych.}

^{W praktyce Niemcy zaczęły odchodzić od energetyki jądrowej i transformacji przemysłu; to była część tzw. „Energiewende”, czyli energetycznej zmiany kursu kraju, którą rozpoczęto już w 2010 roku.}

^{Przez długi czas Niemcy bazowały na taniej energii z Rosji, zwłaszcza gazie, co pozwalało utrzymywać koszty produkcji na stosunkowo niskim poziomie i dało impuls dla przemysłu motoryzacyjnego czy chemicznego.}

^{Dzięki temu niemiecka gospodarka była silna i konkurencyjna na światowych rynkach. Jednak sankcje sprawiły, że Niemcy musiały szukać innych źródeł energii.}

^{To spowodowało, że polityka klimatyczna i gospodarcza Niemiec stanęła w obliczu poważnej próby.}

^{Wysokie ceny energii i rosnąca konkurencja na rynku, szczególnie ze strony producentów z Chin, zaczęły coraz mocniej obciążać niemieckie fabryki, zwłaszcza sektora motoryzacyjnego.}

^{Dlatego w coraz głośniej kręgach politycznych i biznesowych pojawiły się głosy krytyczne wobec dotychczasowego kursu „zielonej transformacji”.}

^{Jednym z ich argumentów jest to, że cele klimatyczne, w połączeniu z kosztami energii i nowych technologii, osłabiają konkurencyjność niemieckich firm.}

^{Krytycy twierdzą, że bezpieczeństwo gospodarcze powinno być dziś priorytetem, a nie szybkie przechodzenie na energooszczędne rozwiązania.}

^{Niektórzy politycy wręcz mówią o konieczności wprowadzenia „korekty” Zielonego Ładu, by chronić przemysł i miejsca pracy. Fredrich Merc oficjalnie stwierdził, że wygaszanie elektrowni jądrowych było błędem. Pamiętajmy, że jest to zabieg nieodwracalny.}

^{Nie oznacza to oczywiście pełnego powrotu do poprzedniej zależności, ale sygnał jest wyraźny: bezpieczeństwo energetyczne i stabilność przemysłu stały się dla Berlina ważniejsze niż
szybkie realizowanie dotychczasowych zielonych celów klimatycznych.}

^{To z kolei może być odebrane jako „puszczenie oczka” w stronę Rosji – partnera, od którego przez lata byliśmy uzależnieni, a który dziś nadal pozostaje dużym graczem na europejskim rynku surowców.}

^{W 2026 roku Fredrich Merz użył sformułowania „Największy sąsiad”: Podczas noworocznego spotkania z biznesem w Halle.}

^{Merz użył określenia „największy europejski sąsiad” w kontekście Rosji, co zostało odebrane jako sygnał do zmiany kursu w polityce wschodniej.}

^{Takie krótkie wypowiedzi połączone z ogromnym problemem gospodarczym mogą świadczyć o powolnej zmianie polityki Berlina względem Moskwy.}