Wszystko zaczęło się w Niemczech, kiedy to dwóm muzułmańskim kobietom pracującym w dwóch innych miejscach zakazano nosić symbolu ich religii – hidżabu.
Obie odmówiły wykonania polecania, za co zostały ukarane. Pracownice skierowały sprawę do sądu, który skierował ją do TSUE. 15 lipca 2021 roku zapadł wyrok.
“Zasada neutralności” a poglądy i wierzenia
W firmach często panuje tzw. dress code, czyli zasady dot. ubioru. Pracodawca ma prawo zakazać – w zależności od branży, w której działa firma – przychodzenia do pracy np. w trampkach czy dresach.
Wszystko po to, aby utrzymać odpowiedni wizerunek firmy i pozytywnie wpłynąć na klienta.
Niemiecka przedszkolanka na rozmowie kwalifikacyjnej w firmie WABE nie nosiła jeszcze hidżabu.
Zdecydowała się na założenie go dopiero kilka lat później w 2016 roku. 12 marca 2018 r. jej pracodawca przyjął “Instrukcję administracyjną w sprawie przestrzegania wymogu neutralności”.
Przedszkolanka przebywała wtedy na urlopie macierzyńskim, a z nowymi zasadami zapoznała się dopiero po powrocie do pracy, czyli 31 maja 2018 r.
Według “Instrukcji” noszenie symboli religijnych jest zakazane, ponieważ “dzieci nie mogą być pod wpływem nauczycieli w odniesieniu do religii, nie jest to dozwolone. Świadomy wybór ubioru podyktowany względami religijnymi lub światopoglądowymi jest sprzeczny z zasadą neutralności.”
Po tym, jak odmówiła zastosowania się do przepisów została zawieszona w wykonywaniu obowiązków. Sytuacja miała miejsce ponownie. Co ciekawe, to jedynie kadrę pedagogiczną obowiązywał taki zakaz, ponieważ tylko ci pracownicy mieli bezpośredni kontakt z klientem.
Druga kobieta, która skierowała sprawę do sądu do niemiecka kasjerka. Tak, jak w poprzednim przypadku – pracownica nie nosiła chusty muzułmańskiej od początku.
Zaczęła ją nosić po kilkunastu latach pracy. Pracodawca natychmiast kazał jej zdjąć hidżab.
Kasjerka powołała się na wolność religijną chronioną prawem konstytucyjnym i odmówiła – została skierowana do innego działu, gdzie nie ma bezpośredniego kontaktu z klientem.
Wyrok TSUE
Niemieckie sądy skierowały sprawę do TSUE, argumentując swoją decyzję chęcią wydania sprawiedliwego wyroku.
Według Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zakazanie noszenia w miejscu pracy widocznych symboli, które wyrażają przekonania religijne, polityczne lub światopoglądowe może mieć miejsce, jeśli dotyczy to wszystkich pracowników bez względu na stanowisko, płeć, wiek, religię itp. oraz dotyczy on wszystkich symboli religijnych, a nie tylko “dużych” bądź z jednej religii.
W przypadku, kiedy polityka neutralności ma dotyczyć jedynie części pracowników, firma musi udowodnić, że jest to koniecznie ze względu na np. klientów lub rodziców dzieci w szkole.
“Dla oceny istnienia takiej konieczności szczególnie istotne jest, aby pracodawca przedstawił dowód na to, iż w braku takiej polityki neutralności zostałaby naruszona jego wolność prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ biorąc pod uwagę charakter jego działalności lub kontekst, w który ona się wpisuje, poniósłby niekorzystne konsekwencje” – czytamy w wyroku TSUE.
Co więcej, TSUE orzekł, że sądy przy rozstrzyganiu tego typu spraw mogą powołać się na specyficzny kontekst lokalny danego państwa, a zwłaszcza korzystniejsze przepisy krajowe w zakresie ochrony wolności wyznania.
Noszenie symboli religijnych często wywoływało sprzeczne emocje, szczególnie jeśli religia danej osoby nie jest główną religią w państwie.
Z jednej strony osoby wierzące muszą mieć prawo do wyrażania swojej wiary.
Z drugiej jednak, firmy muszą dostosowywać się do wymagań klientów – tak w końcu na siebie zarabiają, a niestety nie żyjemy w świecie pełnym tolerancji, gdzie każdy zajmuje się swoimi sprawami i nie narzuca innym swoich poglądów.
Autor; Ada Stachowicz
Photo by Katsiaryna Endruszkiewicz on Unsplash/
Photo by Josh Applegate on Unsplash
