3 stycznia 2021

George Orwell i Aldous Huxley 70 lat temu napisali dzieła mające poniekąd odzwierciedlenie dzisiejszej rzeczywistości. O czym opowiadają?

Powieść Georga Orwella pt. ,,Rok 1984” to klasyczna antyutopia, opublikowana 8 czerwca 1948 roku w Wielkiej Brytanii. Tytuł nie jest przypadkowy, a zawarta w nim data jest odwróconą datą powstania dzieła. Książka jest swego rodzaju pamiętnikiem, ponieważ autor zawarł w niej swoje przemyślenia oraz opisał sprawy, które mógł obserwować przez 15 lat swojego życia. Autor przyglądał się systemom totalitarnym, polityce i ludziom po czym opisał to w swojej powieści, która niepokojąco dobrze odzwierciedla obecne czasy.

Orwell opisał wojnę toczącą się między Oceanią a Eurazją, przy tym społeczeństwo które zostało podzielone na trzy klasy i musiało radzić sobie w tamtych czasach. Ogólna wizja świata jest mroczna i przygnębiająca. Społeczeństwo jest stale obserwowane przez wielkie ekrany, politycy zakłamują prawdę a główny bohater jest nieszczęśliwym trzydziesto-dziewięciolatkiem, który pomimo nie najgorszej pozycji w państwie nie radzi sobie z życiem.

Autor obnaża prawdę o tamtejszym systemie totalitarnym, który nie służy niczemu innemu niż trzymaniu władzy przy sobie za wszelką cenę. Oznacza to, że panujący tam ustrój nie ma żadnego sensu, a obywatele, którzy chcą się temu sprzeciwić szybko zostają stłumieni.

Można powiedzieć, że cała książka jest wizją antyutopijnego świata, w której jest mnóstwo nawiązań politycznych i co najważniejsze wiele elementów zawartych w powieści jest prawdą, wspomnieniem autora, który miał okazję przyglądać się tym wszystkim wydarzeniom. Autor przedstawił swego rodzaju przepowiednie, która może być prawdą lub można ją zmienić, a jest to zależne tylko i wyłącznie od ludzi oraz tego jaką wybiorą drogę.

Kolejnym autorem przedstawiającym inną antyutopie osadzoną w konwencji since-fiction jest Alduos Huxley, który w 1932 roku wydał książkę pt. ,,Nowy wspaniały świat” . Tym razem  autor przedstawia wizję społeczeństwa w przyszłości, które dzięki rozwojowi nauk biologicznych tworzy wyidealizowany świat, w którym każdy człowiek jest szczęśliwy, praca sprawia przyjemność i wszyscy są wolni od wszelkich trosk.

Akcja toczy się w roku 2541, czyli w bardzo dalekiej przyszłości, a miejscem, w którym rozgrywają się wszystkie wydarzenia jest Republika Świata, gdzie najważniejszymi wartościami są: Wspólność, Identyczność oraz Stabilność. Oznacza to, że ze świata zostały wykluczone wszystkie uczucia zarówno pozytywne jak i negatywne, dodatkowo usunięto również religię, sztukę czy filozofię.

Założeniem tamtejszych władz jest stworzenie idealnego społeczeństwa, w którym ludzie będą identyczni i będą wykonywać poszczególne role. Tamtejsze  społeczeństwo jest na pozór szczęśliwe, ponieważ wszyscy są równi a dookoła panuje wszechobecna sprawiedliwość. Wszystkie uczucia, które mogłyby prowadzić do przejawów indywidualności takie jak miłość czy odwaga, są tłumione i likwidowane, ponieważ są zagrożeniem dla idealnego świata.

Władze wprowadziły tu również system klasowy aby w jakiś sposób rozróżnić wykonywane prace, jednak wszystko odbywa się w szczęściu i zgodzie. Są to jednak tylko pozorne uczucia, ponieważ całe społeczeństwo nie czuje nic, jest puste i bezwartościowe. Jest to wizja przestrzegająca przed tym do czego może doprowadzić stale postępująca nauka, która może się w końcu wymknąć spod kontroli.

Pisarz w swoim dziele broni ludzkiej natury, indywidualności każdego człowieka oraz uczuć, których nie da się usunąć, a nawet jeśli to usunięcie ich nie stworzy szczęśliwego świata, a wypełnioną zaprogramowanymi ,,robotami” machinę, która mimo swojej pozornej idealności nie jest prawdziwym życiem.

Każdy z autorów przedstawił wizję opierającą się zarówno na własnych doświadczeniach jak i fikcji literackiej, jednak w każdym z dzieł przedstawiona jest częściowa prawda. Obecnie świat boryka się z przedstawionymi problemami mniej lub bardziej, jednak nie można ukrywać, że te problemy nie istnieją. Inwigilacja, coraz mniej prywatności, wolności, swobody obywatelskiej. Obydwie powieści mogą być przepowiednią, która może się spełnić lub nie, a to czy właśnie tak się stanie zależy tylko od nas.

„Wszystko oprócz pracy było zakazane: spacery po ulicy, przyjemności, taniec, śpiew, spotkania towarzyskie. Wszystko było zakazane.”
~ George Orwell, Rok 1984

Autor; Ola Grzebińska

_________________________________