Decyzję ogłoszono w ramach walki z przestępczością seksualną wobec najmłodszych. Chiński kodeks karny już wcześniej przewidywał bardzo surowe sankcje za przestępstwa wobec dzieci.
W chińskim systemie prawnym przestępstwa wobec dzieci od wielu lat były traktowane bardzo surowo, choć sposób ich regulacji ewoluował wraz ze zmianami kodeksu karnego.
Już we wcześniejszych wersjach prawa karnego Chińskiej Republiki Ludowej przewidywano wysokie kary za czyny takie jak porwania, handel dziećmi, wykorzystywanie seksualne nieletnich czy ciężkie znęcanie się.
Szczególnie ostro karano przestępstwa związane z handlem dziećmi, który w Chinach stanowił poważny problem społeczny – za tego typu czyny groziły wieloletnie kary więzienia, a w najcięższych przypadkach nawet kara śmierci, zwłaszcza gdy przestępstwo wiązało się z przemocą, śmiercią ofiary lub działaniem w zorganizowanej grupie.
Teraz władze zapowiadają jeszcze ostrzejsze egzekwowanie tych
przepisów.
Kara śmierci w Chinach należy do najszerzej stosowanych na świecie i obejmuje znacznie większy zakres przestępstw niż w większości państw.
Jest ona wymierzana nie tylko za najcięższe zbrodnie, takie jak zabójstwo czy brutalne przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, ale również za handel narkotykami, który w chińskim systemie prawnym traktowany jest wyjątkowo surowo.
Oprócz tego najwyższy wymiar kary grozi za poważne przestępstwa gospodarcze, w tym korupcję czy defraudacje, a także za handel ludźmi oraz czyny uznawane za zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, takie jak działalność separatystyczna.
Warto podkreślić, że choć w ostatnich latach władze chińskie ograniczyły liczbę przestępstw zagrożonych karą śmierci, system ten nadal pozostaje jednym z najbardziej restrykcyjnych na świecie.
W Chinach za osobę małoletnią uznaje się osobę poniżej 14 roku życia. Przestępstwa seksualne wobec dzieci poniżej tego wieku traktowane są jako szczególnie ciężkie. W takich przypadkach sądy mogą stosować najwyższy wymiar kary.
Według danych chińskich organów ścigania w ostatnich latach wykryto tysiące przypadków przemocy seksualnej wobec nieletnich.
W 2023 roku sądy w Chinach rozpatrzyły ponad 3 000
spraw dotyczących przestępstw seksualnych wobec dzieci. W 2024 roku media państwowe informowały m.in. o egzekucjach sprawców skazanych za gwałty na nieletnich, podkreślając surowość reakcji wymiaru sprawiedliwości.
Według informacji opublikowanych przez chińskie organy ścigania, w 2024 roku wszczęto i prowadzono dziesiątki tysięcy postępowań dotyczących przestępstw seksualnych, w tym wobec nieletnich.
Prokuratura aresztowała ponad 34 000 podejrzanych o gwałt, a jednocześnie ponad 38 000 osób zostało formalnie oskarżonych i postawionych przed sądem. Dodatkowo odnotowano ponad 8 700 oskarżeń w sprawach o molestowanie i czyny nieobyczajne.
Chińskie władze twierdzą, że zaostrzenie kar ma działać odstraszająco i tylko bardzo surowe sankcje mogą skutecznie ograniczyć tego typu przestępstwa.
Organizacje międzynarodowe szacują, że w Chinach wykonuje się więcej egzekucji niż w jakimkolwiek innym kraju świata. Dokładne liczby nie są jednak publikowane, ponieważ są uznawane za tajemnicę państwową.
W ostatnich latach chiński rząd prowadził także kampanie przeciwko przestępczości wobec dzieci w Internecie. Policja zamykała strony i grupy zajmujące się rozpowszechnianiem nielegalnych materiałów.
W 2022 roku chińskie służby zamknęły ponad 5 000 stron internetowych powiązanych z przestępstwami wobec nieletnich. Aresztowano również tysiące podejrzanych.
Nowe zapowiedzi władz pokazują, że Pekin chce jeszcze mocniej walczyć z przestępstwami wobec dzieci.
Dla wielu Chińczyków takie podejście jest zrozumiałe. W badaniach opinii publicznej duża część społeczeństwa popiera bardzo surowe kary wobec sprawców przemocy wobec nieletnich.
Władze argumentują, że bezpieczeństwo dzieci jest jednym z priorytetów państwa.
Decyzja ta wywołuje jednak również dyskusję na świecie. Część
organizacji praw człowieka krytykuje stosowanie kary śmierci w jakiejkolwiek formie.
Mimo tych kontrowersji Chiny pozostają jednym z krajów, które nadal stosują najwyższy wymiar kary. Nowe zapowiedzi władz pokazują, że w przypadku przestępstw przeciwko dzieciom państwo chińskie będzie stosować politykę „zero tolerancji”.
Dwa Światy
Porównanie sytuacji w Chinach z głośną aferą Jeffreya Epsteina pokazuje dwa zupełnie odmienne modele podejścia do przestępstw seksualnych wobec nieletnich – zarówno pod względem skali ujawniania danych, jak i funkcjonowania systemu sprawiedliwości.
Epstein i jego „świta” przez lata wykorzystywali dzieci, a mimo to długo unikali poważnych konsekwencji, do tej pory oprawcom nie postawiono zarzutów.
Kluczowym elementem tej afery była sieć wpływów, w której pojawiały się nazwiska polityków, biznesmenów i osób publicznych, co wzbudziło ogromne kontrowersje dotyczące równości wobec prawa.
Zestawienie tych dwóch przypadków prowadzi do istotnych wniosków.
W Chinach mamy do czynienia z systemem surowym, bezkompromisowym, gdzie wszyscy wobec prawa są równi.
W przypadku afery Epsteina widzimy natomiast system podatny na wpływy elit, uprzywilejowanie ze względu na pozycje społeczną, opóźnienia w egzekwowaniu prawa, systemowe zaniedbania i brak surowych kar za dokonane zbrodnie.
